Bukszpan (Buxus)
Wielu ludziom krzew bukszpanu często kojarzy się z najbardziej wyjątkowymi świętami - Świętami Wielkanocy, kiedy jego pędy często używane są do dekorowania święconek lub z obwódkowymi żywopłotami w ogrodach przy dawnych pałacach.
Bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens L.) jest najbardziej znanym przedstawicielem zawsze zielonych krzewów liściastych uprawianych w naszym klimacie. Jego popularność jest tak duża, że wiele osób uważa go za nasz rodzimy krzew. W rzeczywistości ten gatunek występuje w krajach południowej i zachodniej Europy, północno-zachodniej Afryki, w Azji Mniejszej i na Kaukazie.
Choć w tamtych rejonach wyrasta w niewielkie drzewka, w naszym kraju dorasta zwykle do ok. 2 m wysokości tworzą gęste i zwarte krzewy. Listki bukszpanu są małe, zwykle 1-2,5(3) cm długości, ułożone są na pędach nakrzyżlegle, ciemnozielone, błyszczące, skórzaste. Kwiaty niepozorne, bez znaczenia zdobniczego, ukazują się w kątach liści.
Bukszpan wieczniezielony należy także do stosunkowo mało wymagających krzewów zimozielonych. Może rosnąć prawie na każdej glebie z wyjątkiem suchej i piaszczystej oraz mokrej. Niesłusznie zaliczany jest do roślin ?cieniolubnych?. Każda roślina potrzebuje bowiem słońca, niektóre z nich tylko potrafią egzystować stosunkowo dobrze także w miejscach zacienionych. Stąd należy raczej mówić o roślinach cienioznośnych niż cieniolubnych. W naszych warunkach klimatycznych lepiej wybierać dla niego miejsca osłonięte od zimowego słońca i wiatru (ta zasada odnosi się generalnie do wszystkich roślin zimozielonych). Bukszpan rośnie bardzo powoli i bardzo dobrze znosi cięcie, dlatego dawniej chętnie stosowany był na obwódkowe żywopłoty i strzyżone figury geometryczne.
Poniżej przedstawiam krótkie opisy bardziej znanych odmian. Gwiazdką * oznaczyłem odmiany, które wydają mi się szczególnie atrakcyjne i warte szerokiego stosowania.
- Angustifolia
- Odmiana o wąskich liściach z lekkim niebieskawym nalotem i gęstej budowie krzewów.
- Argenteovariegata
- Liście upstrzone białymi plamkami.
- Aurea Maculata -> Aureovariegata
- Aureovariegata
- Liście żółtozielone lub żółte, później żółto plamiste. Pokrój luźny. Bullata ma chyba bardzo duże liście - do 3,5 cm długości wg W. Senety, lekko wybrzuszone.
- Elegans -> Elegantissima
- Elegantissima*
- Krzew zwarty, raczej niski o wąskich, nieregularnie biało obrzeżonych listkach. Najlepsza biało pstra odmiana.
- Glauca
- Silnie rosnący krzew o stosunkowo dużych listkach z niebieskawym nalotem, wyraźnym na młodych pędach.
- Gold Tip
- Końce listków na świeżych przyrostach są żółtego koloru.
- Handworthensis
- Krzew charakteryzujący się silnym wzrostem i największymi chyba liśćmi długości do 4 cm, grubymi i skórzastymi. Młode listki mają trochę niebieskawe zabarwienie. Pokrój początkowo zwarty i wyprostowany, później bardziej szeroki.
- Japonica Aurea -> Latifolia Maculata
- Latifolia Maculata*
- Krzew zwarty i gęsty w młodości. Listki z nieregularnymi żółto wybarwionymi fragmentami, młode przyrosty żółto zabarwione i wtedy krzew jest najbardziej atrakcyjny. Dorasta do ok. 1 m wysokości
- Marginata
- Liście z żółtym obrzeżeniem. Wzrost silny. Pokrój zwarty.
- Myrtifolia
- Wolno rosnący krzew z małymi listkami podobnymi do mirtu.
- Mysotidifolia
- Niewiele wiadomo o tej odmianie. Wg W. Senety jest to karłowy i bardzo gęsty krzew.
- Pendula
- Odmiana o silnym wzroście z cienkimi i przewisającymi gałązkami.
- Pyramidalis
- Krzew o pokroju wyprostowanym.
- Rosmarinifolia
- Karłowa odmiana o bardzo drobnych i wąskich listkach.
- Rotundifolia
- Listki niemal okrągłe. Jedna z bardziej mrozoodpornych odmian bukszpanu.
- Suffruticosa*
- Odmiana ta charakteryzuje się bardzo powolnym wzrostem, drobnymi listkami, prawie kulistym pokrojem. Po wielu, wielu latach może osiągnąć 1 m wysokości i szerokości, zwykle jednak dorasta do 30-50 cm. Należy do najbardziej wartościowych odmian bukszpanu.
Drugim, rzadko spotykanym gatunkiem bukszpanu jest bukszpan drobnolistny (Buxus microphylla). W stanie naturalnym występuje w Japonii. Wydaje się być bardziej odporny na mróz niż bukszpan wieczniezielony. Dorasta maksymalnie do 1 m wysokości. Listki rzadko przekraczają 1 cm dlugości.
- Faulkner
- Najbardziej rozpowszechniona odmiana tego gatunku, szczególnie ceniona w Europie ze względu na błyszczące, ciemnozielone liście. Pokrój zaokrąglony. Wzrost dość silny, dorasta do ok. 1,5 m wysokości i szerokości. Dobra na strzyżone żywopłoty.
| Następna > |
|---|

